# Repeater (รีพีทเตอร์) วิทยุสื่อสาร: เพิ่มระยะส่งสัญญาณ ติดตั้งอย่างไร ## TL;DR — ตอบ 3 คำถามหลักเลย **Repeater คืออะไร?** อุปกรณ์ที่รับสัญญาณวิทยุ แล้วขยายแรงส่งกลับออกไป ทำให้ระยะสื่อสารไกลขึ้น **เพิ่มระยะได้กี่กม.?** ปกติขยายระยะได้ **1.5-3 เท่า** ของระยะเดิม (เช่น วิทยุ 5W ระยะ 5-8 km จะขยายเป็น 7.5-24 km ขึ้นอยู่สภาพภูมิศาสตร์) **ติดตั้งอย่างไร?** วางไว้จุดสูง (หลังคาอาคาร/เสาแอนตีนา) เชื่อม Power + Antenna + สาย RJ45 ตั้ง Frequency และ Offset เดียวกับ HT ผู้ใช้ --- ## Repeater วิทยุสื่อสารคืออะไร (พื้นฐาน) Repeater (รีพีทเตอร์) เป็นอุปกรณ์ **ส่วนกลาง** ที่ทำหน้าที่: - **รับ** สัญญาณจากวิทยุ HT (Hand Talkie) หรือเครื่องส่งด้วยความถี่ Uplink - **ขยายแรงส่ง** โดยใช้แอมพลิฟายเตอร์ (Amplifier) - **ส่ง** สัญญาณออกด้วยความถี่ Downlink ให้ผู้ใช้ทั่ว ๆ ไป ### ความแตกต่างระหว่างวิทยุตรง vs. วิทยุ Repeater | ลักษณะ | วิทยุตรง (Direct) | วิทยุ Repeater | |-------|-----------------|----------------| | **ระยะสื่อสาร** | 5-15 km (ขึ้นอยู่ W) | 25-100 km (บ้าน) | | **ต้องเห็น** | ต้องเห็นหมดๆ (Line of Sight) | อาจบังได้บ้าง | | **ต้นทุน** | ราคาถูก (HT 2,000-8,000 บาท) | แพงกว่า (ระบบ 50,000+ บาท) | | **ความสำคัญ** | ใช้งานนอก/อพยพ | สำนักงาน/โรงงาน/เมืองหนาแน่น | | **ต้องมี Tower** | ไม่ | ต้องมี | --- ## Repeater ขยายระยะส่งได้จริงกี่กิโลเมตร? ระยะสื่อสารจริงขึ้นอยู่หลายปัจจัย: ### ปัจจัยที่ส่งผลต่อระยะ 1. **พลังส่ง (Wattage)** - 5W: 5-10 km (วิทยุตรง) → 15-30 km (Repeater) - 25W: 15-25 km (วิทยุตรง) → 50-80 km (Repeater) - 50W: 20-35 km (วิทยุตรง) → 80-150 km (Repeater) 2. **ความสูงของเสา Antenna** - 10 เมตร: ระยะ ~30-50 km - 20-30 เมตร: ระยะ ~50-100 km - 50+ เมตร: ระยะ 150+ km 3. **สภาพภูมิศาสตร์** - ที่ราบเรียบ/ชายหาด: ระยะไกลสุด - เมืองหนาแน่น/ภูเขา: ลดลง 30-50% 4. **ความถี่ใช้งาน** - UHF (400-480 MHz): ระยะ 40-100 km - VHF (136-174 MHz): ระยะ 80-150 km (แต่ทะลุภูเขายาก) ### ตัวอย่างจริง - **โรงงานกรุงเทพ**: Repeater 25W ที่หลังคา 15 ม. = ระยะสุทธิ ~40-50 km (บาท-นนทบุรี-สมุทรปราการ) - **โครงการส่งค่ายนอก**: Repeater แบบพกพา 5W ที่เนินเขา 30 ม. = ระยะ ~25-40 km --- ## วิธีติดตั้ง Repeater แบบขั้นตอน ### ขั้นตอนที่ 1: เลือกตำแหน่ง ✓ **สถานที่ติดตั้งที่ดี:** - จุดสูงสุด (หลังคาอาคาร/เสา) - ห่างจากอาคารสูง/โลหะ (ทำให้ Block สัญญาณ) - ตรงกลางพื้นที่ครอบคลุม (Coverage Area) ✗ **ที่ไม่ควรติดตั้ง:** - ชั้นต่ำ/ใต้ดิน (ไม่มีสัญญาณ) - ใกล้เครื่องแม่เหล็กไฟฟ้าขนาดใหญ่ ### ขั้นตอนที่ 2: ติดตั้ง Hardware **ส่วนประกอบ Repeater ต้องมี:** 1. **เครื่องรับส่ง (Transceiver)** - ยี่ห้อ: Motorola, Icom, Kenwood, Hytera - กำลัง: 25W / 50W (เลือกตามงบประมาณ) 2. **Antenna (แอนตีนา)** - Omnidirectional (รับ-ส่งทุกทิศ): ระยะมัน - Directional (เน้นทิศทาง): ถ้าต้องการ Focus ทิศหนึ่ง - สายแสดง: LDF450 (ต้นทุน แต่ลดการสูญเสีย) 3. **Power Supply (หม้อแปลง)** - 220V AC → 12V DC / 50A - ติดตั้งสวิทช์และ Fuse ที่เหมาะสม 4. **สาย RJ45 / Microphone Cable** - ความยาว 5-30 เมตร (ไปถึง Antenna) 5. **ตู้/ชั้นวาง (Rack)** - Outdoor IP65 (ถ้าติดตั้งนอก) - Indoor ถ้าตู้อยู่ในอาคาร ### ขั้นตอนที่ 3: เชื่อมสาย ``` [Power Supply 220V AC] ↓ [DC 12V] ↓ [Repeater] ← [Antenna via RJ45/Cable] ↓ [Grounding] → [Earth rod ต้องทำ] ``` **สำคัญ:** Grounding ต้องทำ! ถ้าผ่านสายอากาศยาวจะเสี่ยงจากฟ้าผ่า ### ขั้นตอนที่ 4: ตั้งค่า Frequency & Offset ต้องใช้ **Programming Cable** + Laptop: 1. **Uplink Frequency** (เครื่องส่ง HT) - ตัวอย่าง: 449.900 MHz 2. **Downlink Frequency** (เครื่องรับ HT) - ตัวอย่าง: 454.900 MHz - **Offset = 5.000 MHz** 3. **CTCSS / DCS (Tone)** - เลือกเสียง Tone เดียวกับสมาชิกกลุ่ม (ปกติ 88.5 Hz หรือ 103.5 Hz) 4. **Squelch Level** - ตั้ง -100 ~ -110 dBm (ให้ไวพอ) 5. **Power Level** - ตั้ง High Power (เต็ม 25W/50W) ### ขั้นตอนที่ 5: ทดสอบ - ใช้ HT ทำการ PTT (Press To Talk) จากระยะต่าง ๆ - ตรวจสอบว่าสัญญาณกลับมาชัดเจน - ปรับ Antenna ให้ได้สัญญาณแรงสุด --- ## คำแนะนำตามกลุ่มผู้ใช้ ### 1. โรงงาน / โครงการก่อสร้าง **ต้องการ:** Repeater สถาบูณฑ์ เสถียร - **เครื่อง:** Motorola / Hytera 25-50W - **แอนตีนา:** Omnidirectional สูง 15-20 ม. - **ราคา:** 60,000-150,000 บาท - **ระยะ:** 40-80 km ### 2. สำนักงาน / ภาคสนาม **ต้องการ:** Repeater เคลื่อนย้ายได้บ้าง - **เครื่อง:** Icom / Hytera 10-25W - **แอนตีนา:** Directional 30 ม. - **ราคา:** 40,000-80,000 บาท - **ระยะ:** 30-50 km ### 3. ทีมอาสาสมัคร / สหกรณ์ **ต้องการ:** Repeater ราคาประหยัด - **เครื่อง:** Baofeng / Kenwood 5-10W (ถ้าไม่มีใบอนุญาต) - **แอนตีนา:** Omnidirectional ธรรมดา 10 เมตร - **ราคา:** 15,000-35,000 บาท - **ระยะ:** 15-30 km ### 4. ห้องปฏิบัติการ / ทดลอง **ต้องการ:** Repeater ปรับแต่งได้เยอะ - **เครื่อง:** ICOM IC-R7100 หรือเครื่องโปรแกรมได้อย่างเต็มที่ - **ราคา:** 25,000-60,000 บาท --- ## ราคา Repeater วิทยุสื่อสาร 2567 | รุ่น | ยี่ห้อ | กำลัง | ราคา (บาท) | หมายเหตุ | |-----|------|------|-----------|---------| | **Hytera RD625** | Hytera | 25W | 35,000-45,000 | ทำงานเสถียร ระบบ AES | | **Motorola DR3000** | Motorola | 50W | 60,000-80,000 | Standard ของไทย | | **Icom IC-F6011** | Icom | 25W | 40,000-55,000 | แบตเตอรี่เก่าใช้ได้ | | **Kenwood NX-3000** | Kenwood | 25W | 45,000-60,000 | ราคากลาง | | **Baofeng UV-9R Plus** | Baofeng | 5-8W | 8,000-12,000 | ต่ำสุด แต่ต้องใบอนุญาต | **หมายเหตุ:** ราคาไม่รวม Antenna, Power Supply, ค่าติดตั้ง (~15,000-30,000 บาท เพิ่มเติม) --- ## คำถามที่ถูกถามบ่อย (FAQ) ### Q1: Repeater ต้องขออนุญาตหรือไม่? **A:** ต้องครับ ถ้าใช้ Frequency ประกาศใช้ ต้องไปขอใบอนุญาติที่ **สำนักงานคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคม (สทช.)** - เศษส่วน Frequency เปิดให้ใช้งาน: 449.500 - 450.000 MHz (Repeater) - เอกสาร: ใบสมัครสถานีวิทยุ + วาจสถานี + แบบแปลน ### Q2: วิทยุ HT ธรรมดา (ที่ใจ) สามารถใช้กับ Repeater ได้ไหม? **A:** ได้ครับ แต่ต้องตั้ง Frequency + Offset เดียวกับ Repeater - ตัวอย่าง: HT ตั้ง 449.900 MHz (Uplink) → Repeater รับ → ส่ง 454.900 MHz (Downlink) → HT รับ 454.900