# TOR สเปคจัดซื้อวิทยุสื่อสาร: ตัวอย่างและ Template สำหรับองค์กร เมื่อ 6 เดือนที่แล้ว โรงงานแห่งหนึ่งในสมุทรปราการจัดซื้อวิทยุสื่อสาร 50 เครื่องเพราะ TOR เขียนไม่ชัด — ผลปรากฏว่าสินค้ามาถึงแล้ว ไม่เข้ากับระบบเดิม ต้องส่งคืนและขอเงินคืน เป็นเวลา 3 เดือนกว่า**ข้อมูลอย่างเดียวอาจออกมาผิดไป แล้วยิ่งหากไม่รู้ว่าเขียน TOR (Terms of Reference) ให้สเปควิทยุถูกวิธี อาจหมดเงินไม่น้อย** 🎯 ในบทความนี้ ผมจะสอน **วิธีเขียน TOR สเปคจัดซื้อวิทยุสื่อสารที่องค์กรจะพอใจจริงๆ** — มีตัวอย่าง template พร้อมใช้ และเอาความเข็ดขาดมากกว่า 20 ปีในงานวิทยุมาช่วยให้คุณเลี่ยงความผิดพลาด --- ## 🔍 TL;DR — อ่านก่อนถึงเรื่องเล่า - **TOR ที่ดี = 3 ส่วนสำคัญ:** (1) ข้อมูลทั่วไป (2) สเปคเทคนิค (3) เงื่อนไขอื่นๆ — ขาดส่วนไหนก็สร้างปัญหาได้ - **สเปคต้องระบุ:** ระบบ (VHF/UHF/ทั่วไป) ความถี่ที่ใช้ กำลัง Output หมายเลข FCC พิกัดน้ำหนัก และสิ่งที่ต้องมาด้วย - **ผลหลีกเลี่ยง:** ผู้เสนออาจเสนอแบบเดียวกันทั้งหมด หรือเสนออย่างอื่นที่ไม่ใช่ที่ต้องการ - **Template ใช้ได้เลย:** ส่วนใหญ่องค์กรไทยมี TOR template มาจากที่อื่นแล้ว แต่ **มักไม่พอละเอียดเรื่องเทคนิค** - **เวลาที่ต้องใช้:** กำหนด 2-3 วันเพื่อสำรวจความต้องการจริง + เขียน + ตรวจสอบ ไม่ให้รีบเร่ง --- ## 📋 TOR หมายถึงอะไร? (และทำไมถึงสำคัญกับวิทยุ) **TOR ย่อมาจาก "Terms of Reference"** — เอกสารที่บอก **ว่าคุณต้องการอะไรแบบไหน จำนวนเท่าไหร่ ข้อกำหนดเทคนิคเป็นอย่างไร** ตั้งแต่เริ่มเขียนจนถึงการรับสินค้า กับวิทยุสื่อสารโดยเฉพาะ — **TOR ต้องหนักแน่น เพราะ** 🎙️ > ⚠️ **วิทยุที่เลือกผิด = ไม่สามารถสื่อสารกับระบบเดิมได้** (ถ้าความถี่ไม่ตรง) หรือพลังส่งไม่พอ ทำให้พูดไม่ถึง ไม่ได้ยิน เสียงไม่ชัด คุณอาจนึกว่า "วิทยุมันเหมือนกันทั้งหมด" — **ไม่ใช่** วิทยุ 40 บาท กับวิทยุ 3,000 บาท อาจเหมือนกันที่มองแต่ต่างกันที่เรื่องที่ไม่เห็น เช่น สภาคุณ ความถี่ที่ใช้ได้ และอายุการใช้งาน --- ## 📐 โครงสร้าง TOR สำหรับวิทยุสื่อสาร — 3 ส่วนที่ต้องมี ### **ส่วนที่ 1: ข้อมูลทั่วไป (General Information)** นี่คือ "บทนำ" ที่บอกให้ผู้เสนออาคารรู้ว่า **จัดซื้อเพื่ออะไร อยู่ที่ไหน มีพื้นที่เท่าไหร่** **ต้องมี:** | ข้อมูล | ตัวอย่าง | ทำไมสำคัญ | |---|---|---| | **ชื่อโครงการ/หน่วยงาน** | สำนักงานเขตและวิทยุสื่อสารขาดคน (CCTV) ของโรงงาน | ผู้เสนอเข้าใจบริบท | | **สถานที่ใช้งาน** | โรงงานวัสดุก่อสร้าง ตั้งอยู่ที่ สมุทรปราการ | ช่วยตัดสินใจเรื่องกำลังส่ง ความถี่ | | **จำนวนที่ต้องการ** | 15 เครื่อง (ห้องบัญชี 3 + เสบียง 3 + ประตูทั้ง 4 + อื่นๆ) | ชัดเจนว่าจะเสนออะไร กี่ชิ้น | | **งบประมาณ (ถ้ามี)** | 350,000 บาท (รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม) | ผู้เสนอรู้ว่ากรอบราคา อย่าเสนอเกิน | | **ระยะเวลาส่งมอบ** | ภายใน 45 วัน นับจากวันลงนามสัญญา | คำนิยามเวลา ลดความเข้าใจผิด | **ตัวอย่างการเขียน:** ``` 1.1 หน่วยงาน: โรงงานผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ สำนัก OP-0523 1.2 ที่ตั้ง: เลขที่ 45 ม. 8 ต. เวียง อ. เมือง จ. สมุทรปราการ 1.3 วัตถุประสงค์: จัดซื้อวิทยุสื่อสารเพื่อใช้กับระบบโปรแกรมอัตโนมัติ (PLC) และการกำหนดเวลาการสื่อสารภายในสนามแรงเหนือ 3 ไร่ 1.4 จำนวนรวม: 15 หน่วย 1.5 งบประมาณ: 350,000 บาท (รวม VAT 7%) 1.6 ระยะเวลาส่งมอบ: ไม่เกิน 45 วันปฏิทิน นับจากลงนามสัญญา ``` --- ### **ส่วนที่ 2: สเปคเทคนิค (Technical Specification) — ส่วนที่คนส่วนใหญ่ทำผิด** ⚡ นี่คือ "หัวใจ" ของ TOR — **ผู้เสนอจะรู้ว่าต้องเสนออะไร** ถ้าเขียนชัด ก็ได้สินค้าที่ถูกต้อง ถ้าเขียนคลุมเครือ ก็ได้อะไรไหนๆ **สเปควิทยุสื่อสารต้องมี 10 ข้อนี้:** #### **1️⃣ ประเภทวิทยุ (Radio Type)** เขียนให้ชัด — VHF, UHF, HF, เคสดีจี หรือ 4G/LTE ฟอร์คลิฟท์ **ตัวอย่าง:** ``` - ประเภท: วิทยุ UHF (Ultra High Frequency) แบบพกพา - แบรนด์ที่ยอมรับ: Motorola DP3600, Icom IC-F3003, Kenwood TK-3000 (หมายเหตุ: ต้องมี FCC certification สำหรับประเทศไทย) ``` > 💡 **เคล็ดลับ:** อย่าเขียน "วิทยุแบบไหนก็ได้" — มันจะสร้างความสับสน เขียน "แบบพกพา UHF" แล้วถามว่า "หากไม่มีรุ่นนั้น ยอมรับทดแทนแบบไหน" #### **2️⃣ ความถี่ที่ใช้ (Frequency/Band)** **นี่คือสิ่งที่สำคัญที่สุด** — วิทยุที่ใช้ความถี่ต่างกัน ไม่สามารถพูดคุยกันได้ เหมือนสมาชิกห้องแชทสองห้องแต่คนละแอพ **ต้องระบุ:** ความถี่หลัก (Main) + ความถี่สำรอง (Alternate) — แล้วระบุ **ช่องสัญญาณ (Channel)** ด้วย **ตัวอย่าง:** ``` 2.1 ความถี่หลัก (Primary): 465.625 MHz (วงมิลิจี) ช่องสัญญาณ 01 ระดับ Repeater สนามวิทยุ 2.2 ความถี่สำรอง (Alternate): 463.375 MHz ช่องสัญญาณ 02 สำหรับห้องโปรแกรม 2.3 ข้อมูลเสริม: ต้องใช้ "Squelch ระดับ 2" และ "CTCSS Tone 110.9 Hz" เพื่อเข้ากับระบบ Base Station ที่มีอยู่ ``` > ⚠️ **ข้อผิดพลาดทั่วไป:** บอก "วิทยุหน้า 2 ช่อง" แล้วลืมบอกความถี่ — ผู้เสนออาจเสนอแบบที่สนใจช่องแต่ไม่ตรง MHz #### **3️⃣ กำลังส่ง (Transmit Power/Output)** ยิ่งใหญ่ยิ่งแพง — แต่บางที่ต้องเล็ก (เพื่อยาวแบตเตอรี่ หรือเพื่อไม่รบกวนส่วนอื่นๆ) **ตัวอย่าง:** ``` 3.1 กำลังส่ง: 5W (วัตต์) — เพื่อพูดคุยในพื้นที่โรงงาน 3 ไร่ (โปรแกรม) และไม่รบกวนความถี่ใกล้เคียง (เพื่อความปลอดภัย) 3.2 หรือหากปรากฏว่า 5W ไม่พอ ยอมรับ 1W แต่ต้องมี boost antenna ที่มาด้วย ``` > 📌 **สรุปสำคัญ:** 5W = พูดคุยได้ ~2-3 km (ไม่มีสิ่งกีดขวาง) | 1W = ~1-1.5 km | 0.5W = ~500m #### **4️⃣ จำนวนช่องสัญญาณ (Number of Channels)** ด้ายคนแต่มี 5 ร้าน ต้องแยก 5 ช่องแบบต่างๆ **ตัวอย่าง:** ``` 4.1 จำนวนช่องสัญญาณ: ไม่น้อยกว่า 16 ช่อง 4.2 โครงการกำหนดเอง: - Channel 01: ศูนย์กลาง (Base) - Channel 02-04: เสบียง (3 ห้อง) - Channel 05-08: ประตู (4 จุด) - Channel 09-15: สำรองสำหรับเพิ่มเติม ``` #### **5️⃣ หมายเลข FCC/ใบอนุญาต (FCC ID / License)** **ในประเทศไทย วิทยุต้องมี "ใบอนุญาตการใช้ความถี่" จากกสทช.** — แต่ TOR มักระบุ FCC ID เพราะเป็นมาตรฐานสากล **ตัวอย่าง:** ``` 5.1 วิทยุต้องมี FCC ID ที่ถูกต้อง (ตัวอย่าง: ZRD-DP3600) 5.2 สินค้าต้องมีหมายเลขลำเรียน (Serial Number) และ Invoice ต้นฉบับ 5.3 องค์กรจัดซื้อจะดำเนินการขึ้นทะเบียน/ประกาศใช้กับ กสทช. เอง ``` > ⚠️ **ข้อควรระวัง:** อย่ากล่าวว่า "ไม่ต้องมี FCC" — วิทยุสื่อสารถูกกฎหมายเหล่านี้ หากไม่มี กสทช. อาจปรับได้ #### **6️⃣ น้ำหนัก และขนาด (Weight & Dimension)** สำคัญถ้าเป็นวิทยุพกพา — ถ้าหนักเกิน คนจะรรคกล่าวบ่น **ตัวอย่าง:** ``` 6.1 ขนาด: ไม่เกิน 65mm (สูง) × 35mm (กว้าง) × 30mm (ลึก) 6.2 น้ำหนัก: ไม่เกิน 180 กรัม (รวมแบตเตอรี่) 6.3 เหตุผล: เพื่อให้พนักงานสะดวกใส่กระเป๋าเสื้อ ตลอดเวลางาน ``` #### **7️⃣ แบตเตอรี่และการชาร์จ (Battery & Charging)** วิทยุเสียไป = ไม่ได้ใช้ — แบตเตอรี่ต้องชาร์จง่ายและนาน **ตัวอย่าง:** ``` 7.1 แบตเตอรี่: Lithium-ion ความจุ 1500 mAh ขึ้นไป 7.2 เวลาทำงาน: ไม่น้อยกว่า 12 ชั่วโมง (ตลอดกะการทำงาน) 7.3 ชาร์จไฟ: รองรับ USB Type-C พร้อม charger ที่มาด้วย 7.4 ประกันแบตเตอรี่: 1 ปี (หากแบตเตอรี่เสื่อมต่ำกว่า 80% ผู้จัดจะซ่อม