# ระบบวิทยุสื่อสารองค์กร 2026: วางแผนระบบให้ครอบคลุม ## คำตอบสั้น (TL;DR) ระบบวิทยุสื่อสารองค์กร ต้องออกแบบตามจำนวนผู้ใช้ (5-1,000+ คน) พื้นที่ครอบคลุม และงบประมาณ โดยทั่วไปต้องใช้ **1-4 เครื่อง Repeater** ตามขนาดพื้นที่ ช่อง VHF/UHF 2-8 ช่อง และระบบ Trunking สำหรับองค์กรใหญ่เท่านั้น งบประมาณ 100,000-2,000,000 บาท ขึ้นอยู่ความซับซ้อน --- ## 1. คุณเข้าใจระบบวิทยุสื่อสารองค์กรแบบไหน? ### ความแตกต่างระหว่างสามระบบหลัก | **ระบบ** | **ช่อง** | **พื้นที่** | **ผู้ใช้** | **ราคา** | **เหมาะสำหรับ** | |---------|---------|---------|---------|---------|---| | **Simple (Simplex)** | 1-2 ช่อง | 2-5 km | 10-20 คน | 50K-150K | สำนักงานเล็ก ก่อสร้าง | | **Repeater-based** | 2-8 ช่อง | 5-25 km | 50-500 คน | 150K-800K | โรงงาน โลจิสติกส์ | | **Trunking (Sophisticated)** | 4-16 ช่อง เสมือน 100+ | 10-50 km | 500-5,000+ คน | 800K-2M+ | องค์กรใหญ่ รัฐบาล | **ประเด็นสำคัญ:** - **Simplex** = สื่อสารตรง (2 คนพูด/ฟัง) ไม่ต้อง Repeater - **Repeater** = เครื่องรับ-ส่งกลาง ขยายระยะสัญญาณ ท่วที่กว่า Simplex 3-5 เท่า - **Trunking** = ระบบอัจฉริยะ บีบอัดช่องสัญญาณ เหมาะสำหรับหลายกลุ่มงาน --- ## 2. วิธีออกแบบระบบให้ครอบคลุมกำลังพอดี ### ขั้นตอน 5 ข้อที่องค์กรต้องทำ #### **ข้อที่ 1: นับจำนวนผู้ใช้อย่างแม่นยำ** - **ถาม:** คนงานใช้วิทยุพร้อมกันสูงสุดกี่คน (ไม่รวมผู้ที่ยังไม่เปิด) - **ตัวอย่าง:** โรงงาน 300 คน แต่วิทยุใช้ 80 คน = ออกแบบให้ 90-100 เครื่อง (เผื่อ 10-20%) #### **ข้อที่ 2: แผนที่พื้นที่และสิ่งกีดขวาง** ใช้ GPS/Google Earth บันทึก: - ที่ตั้งอาคาร เนื้อที่ (ตร.ม.) - วัสดุก่อสร้าง (คอนกรีต/อิฐมี/โลหะ กั้นสัญญาณแตกต่าง) - ภูมิประเทศ (เขา หุบเขา ทะเล) **เกณฑ์:** - หากเนื้อที่ < 5 km² และเป็นพื้นเรียบ → **1 Repeater** พอ - 5-20 km² → **2 Repeater** + overlay - > 20 km² → **3-4 Repeater** + trunking พิจารณา #### **ข้อที่ 3: เลือกแบบ Frequency** - **VHF (136-174 MHz):** ระยะไกล ทะลุอาคาร ถ่ายทำละคร ท่องเที่ยว - **UHF (400-470 MHz):** ระยะปานกลาง เสถียร ใช้งานองค์กรนอก **ข้อแนะนำ:** เลือก VHF ถ้าพื้นที่มาก เลือก UHF ถ้างาน indoor/cityscape #### **ข้อที่ 4: กำหนดจำนวนช่องสัญญาณ** | **ขนาดองค์กร** | **ช่องที่ต้อง** | **การใช้งาน** | |--|--|--| | 10-50 คน | 2-3 ช่อง | 1 ช่องหลัก 1 ช่องสำรอง 1 ช่องอีเมอร์เจนซี | | 50-200 คน | 3-5 ช่อง | บ่อยแบ่งตามแผนก (ผลิต ขนส่ง สำนักงาน) | | 200-1000 คน | 5-12 ช่อง | ต้องเจาะจง: โครงการ/ปะจำ/กลุ่มทีม | | > 1000 คน | Trunking 4-16 ช่อง เสมือน 100+ | ระบบขั้นสูง ต้องมี IT support | #### **ข้อที่ 5: เลือกสถานที่ติด Repeater** - **ความสูง:** ยิ่งสูงยิ่งดี (ยังไม่ทำให้เสียงรบกวน) - **หลักการ:** ตั้งกลางพื้นที่ใช้งาน หรือตำแหน่ง "dominant" (คลื่นกระจายดี) - **พื้นที่ปลอดภัย:** หลังคาอาคาร/หอเย็น (อากาศถ่ายเท ห่างมนุษย์ 2m+) **ตัวอย่างจริง:** โรงแรม 10 ชั้น → ตั้ง Repeater บนหลังคาชั้น 10 ไม่ใช่ 1 ชั้น (ถูกสัญญาณดูด) --- ## 3. ตัวอย่าง 3 สถานการณ์จริง ### **สถานการณ์ A: โรงงานผลิตอุปกรณ์ 200 คน** **ข้อมูล:** - เนื้อที่ 15,000 ตร.ม. (อาคาร ลาน) - คนใช้วิทยอยู่ 60 คน (ผลิต จัดส่ง บริหาร) - อาคารคอนกรีต ห้องเย็น โลหะ **ออกแบบ:** - Repeater 1-2 เครื่อง (1 VHF + 1 UHF สำรอง) - ช่อง 4 ช่อง (ผลิต, ขนส่ง, บริหาร, อีเมอร์เจนซี) - วิทยุมือ (Handheld) 60 เครื่อง - จำนวนเครื่อง Repeater: **2 ตัว** ก็พอ (ตั้ง 1 ตัวเก็บ) **งบประมาณ:** - Repeater 2 ตัว: 100,000 บาท - Handheld 60 เครื่อง: 240,000 บาท (4,000/เครื่อง) - เสาอากาศ/สายแลน/ติดตั้ง: 80,000 บาท - **รวม: ~420,000 บาท** --- ### **สถานการณ์ B: โลจิสติกส์ขนส่ง 50 คนกระจายตัว (เขต 3-4 อำเภอ)** **ข้อมูล:** - พื้นที่ ~30 km² (เขต หลาย อำเภอ) - คน 40-50 สำนักงาน/วิทยุในรถ - ภูมิประเทศ เขา หุบเขา **ออกแบบ:** - Repeater 2-3 ตัว VHF (ทะลุหุบเขา) - ช่อง 3 ช่อง (ขนส่งเขตกลาง เขตตะวันออก ปรึกษาหา) - วิทยุมือ 15 + วิทยารถยนต์ 25 เครื่อง - ตัวติดตั้งรถต้องแบตเตอรี่ 12V ที่แข็งแรง **งบประมาณ:** - Repeater 2-3 ตัว: 150,000-200,000 บาท - Handheld 15: 60,000 บาท - วิทยารถ 25: 375,000 บาท (15,000/เครื่อง) - เสาอากาศ/ครัวเรือน/ติดตั้ง: 120,000 บาท - **รวม: ~705,000 บาท** --- ### **สถานการณ์ C: องค์กรหลายอำนาจ 1,200 คน (5 สาขา จ.ต่างๆ)** **ข้อมูล:** - สาขา 5 ที่ อยู่ต่างจังหวัด - แต่ละสาขา 200-300 คน - ต้องเชื่อมกันทั้งองค์กร **ออกแบบ:** - ระบบ Trunking (P25/DMR) ต้องการมากมาย - Repeater 4-5 ตัว + Server/Controller 1 ตัว - ช่องเสมือน 8-16 ช่อง (แบ่งตามสาขา/ฟังก์ชัน) - วิทยามือ 1,200+ เครื่อง **งบประมาณ:** - Repeater 5 ตัว + Trunking Controller: 400,000-600,000 บาท - วิทยามือ 1,200: 2,400,000-3,600,000 บาท (2,000-3,000/เครื่อง) - โครงสร้าง/ติดตั้ง/ฝึกอบรม: 300,000-500,000 บาท - **รวม: 3,100,000-4,700,000 บาท** --- ## 4. ตารางเปรียบเทียบแบบ Repeater กับ Trunking | **เกณฑ์** | **Repeater ธรรมดา** | **Trunking** | |---------|---|---| | **จำนวนช่องจริง** | 2-8 ช่อง | 4-16 ช่อง แต่ใช้เสมือน 100+ ช่อง | | **การใช้พื้นที่ Frequency** | ตั้งไว้ 1 ช่อง มีคน 1 กลุ่มคุย | ช่องเดียวใช้หลายกลุ่ม สลับอัตโนมัติ (ไม่ต้องสลับเอง) | | **ประสิทธิภาพ Frequency** | 60-70% | 85-95% (อัดแน่นขึ้น) | | **ความซับซ้อน/ค่าบำรุง** | ต่ำ | สูง (ต้อง IT/Engineer) | | **ราคาระบบ** | 150K-800K | 800K-3M+ | | **เหมาะสำหรับ** | โรงงาน ก่อสร้าง โรงแรม | องค์กรใหญ่ สาธารณูปโภค รัฐบาล | --- ## 5. ราคาเครื่องและค่าติดตั้งแยกรายการ 2026 ### **ราคาหลัก (เดือนมกราคม 2566)** #### **Repeater** - **VHF เบสิก (Analog):** 40,000-60,000 บาท/ตัว - **VHF ฟีเจอร์หลาย:** 70,000-100,000 บาท/ตัว - **UHF เบสิก:** 45,000-65,000 บาท/ตัว - **Trunking Controller:** 150,000-250,000 บาท (ขึ้นอยู่ระบบ P25/DMR) #### **วิทยามือ (Handheld Transceiver)** - **พื้นฐาน (VHF):** 2,000-3,500 บาท/เครื่อง (ไม่มี display ดี) - **ระดับกลาง (VHF