# กฎหมายวิทยุสื่อสารไทย 2566-2567: สิ่งที่ต้องรู้ก่อนซื้อ ## คำตอบสั้น (TL;DR) ตามพ.ร.บ.วิทยุคมนาคม พ.ศ. 2518 (แก้ไขล่าสุด 2566) วิทยุสื่อสารที่ใช้ในไทยต้องได้รับใบอนุญาตจากกสทช. (สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ) มิฉะนั้นอาจต้องรับโทษปรับสูงสุด 200,000 บาท หรือคุก 6 เดือน บทความนี้อธิบายข้อกำหนดหลักและวิธีปฏิบัติให้ถูกกฎหมาย --- ## เนื้อหาหลัก ### 1. กฎหมายวิทยุคมนาคมไทยในปัจจุบัน (2566-2567) **พ.ร.บ.วิทยุคมนาคม พ.ศ. 2518 (แก้ไขเพิ่มเติม)** กฎหมายวิทยุสื่อสารไทยทั่วไปใช้พ.ร.บ.วิทยุคมนาคม ซึ่งออกเมื่อ 2518 และมีการแก้ไขหลายครั้ง ล่าสุดในปี 2566 เพื่อสอดคล้องกับเทคโนโลยีปัจจุบัน บริหารจัดการโดย **กสทช.** ซึ่งเป็นหน่วยงานกลางในการควบคุมและออกใบอนุญาต **หลักการสำคัญ:** - วิทยุสื่อสารทั้งหมดต้องขออนุญาต (ยกเว้นบางประเภทเฉพาะ) - ต้องใช้ความถี่ที่ได้รับการจัดสรรจากกสทช. เท่านั้น - ปฏิบัติตามกฎพิเศษตามประเภทการใช้งาน --- ### 2. ประเภทวิทยุและข้อกำหนดที่ต้องขออนุญาต | ประเภทวิทยุ | ต้องขออนุญาต? | ความถี่ (MHz) | ช่วงวิทยุ | หมายเหตุ | |---|---|---|---|---| | **วิทยุคลื่นสั้น (CB Radio)** | ✅ ต้อง | 26.965-27.225 | AM | ใช้งานส่วนตัว/เชิงพาณิชย์ ต้องเอกสาร | | **วิทยุ PMR446** | ✅ ต้อง | 446.0-446.2 | FM | ระยะส้ัน (2-3 กม.) สำหรับทีมงาน | | **วิทยุ UHF/VHF มืออาชีพ** | ✅ ต้อง | VHF: 136-174 / UHF: 400-512 | FM | โรงงาน, สำนักงาน, ก่อสร้าง | | **วิทยุรถแท็กซี่/ขนส่ง** | ✅ ต้อง | จัดสรร | FM | ต้องใบอนุญาตเฉพาะ | | **วิทยุเครื่องใช้ส่วนบุคคล (Walkie-talkie ราคาถูก)** | ⚠️ ขึ้นอยู่ | 433 / 1.2GHz | AM/FM | บางรุ่นยังใช้ความถี่ไม่ได้รับการจัดสรร | | **วิทยุ WiFi/Internet of Things** | ❌ ไม่ต้อง | 2.4 / 5.8 GHz | Digital | ใช้ได้โดยไม่ต้องขออนุญาต | **สรุป:** วิทยุ RF ทั่วไป (UHF, VHF, CB, PMR) ต้องขออนุญาต กสทช. ห้ามใช้งานก่อนได้ใบอนุญาต --- ### 3. วิธีขออนุญาตใช้วิทยุสื่อสาร (Step-by-Step) #### **ขั้นตอนที่ 1: เตรียมเอกสาร** 1. **สำหรับประเภทธุรกิจ/องค์กร:** - ใบสำคัญการจดทะเบียนบริษัท - ใบขออนุญาต (แบบ กสทช.) - แผนการใช้วิทยุ (ตำแหน่ง, เวลา, ความถี่) - ผู้รับผิดชอบผู้ดำเนินการ 2. **สำหรับส่วนตัว/เจ้าของรถ:** - สำเนาบัตรประชาชน - สำเนาทะเบียนรถ (ถ้าใช้วิทยุในรถ) - ใบขออนุญาต #### **ขั้นตอนที่ 2: ยื่นขออนุญาต** - **ช่องทาง:** สำนักงานกสทช. สีลม กรุงเทพ หรือ ศูนย์บริการกสทช. ในจังหวัด - **อีเมล:** นำส่งไปที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง (ตามจังหวัด) - **ระยะเวลาพิจารณา:** 15-30 วัน #### **ขั้นตอนที่ 3: ค่าธรรมเนียม** - **ค่าขออนุญาต:** 300-500 บาท (หากครั้งแรก) - **ค่าใบอนุญาตรายปี:** 200-1,000 บาท (ตามประเภท) - **ค่าธรรมเนียมเครื่องวิทยุ (ตรวจสอบ/จดทะเบียน):** 100-300 บาท ต่อเครื่อง #### **ขั้นตอนที่ 4: ติดตั้งและใช้งาน** - ติดป้ายหมายเลขเรียกสัญญาณ (Call Sign) บนเครื่องวิทยุ - บันทึกสมุดบันทึกการสื่อสาร (สำหรับบางประเภท) - ทำการตรวจสอบอากาศ (Sky Wave Check) ประจำสัปดาห์ --- ### 4. บทลงโทษจากการฝ่าฝืนกฎหมายวิทยุ #### **โทษการใช้วิทยุโดยไม่ได้รับใบอนุญาต** | การกระทำผิด | โทษ | ระดับความรุนแรง | |---|---|---| | **ใช้วิทยุโดยไม่ได้รับใบอนุญาต** | ปรับสูงสุด 200,000 บาท / คุก 6 เดือน / ทั้งสองอย่าง | 🔴 สูง | | **ใช้ความถี่ไม่ได้รับการจัดสรร** | ปรับสูงสุด 100,000 บาท / คุก 3 เดือน | 🔴 สูง | | **ไม่ยื่นต่ออายุใบอนุญาต** | ปรับ 5,000-50,000 บาท | 🟡 กลาง | | **ไม่ปฏิบัติตามกำหนดเทคนิค** | ปรับ 10,000-50,000 บาท | 🟡 กลาง | | **ซ่อมแซมเครื่องโดยไม่ได้รับการรับรอง** | ปรับ 5,000-20,000 บาท | 🟡 กลาง | **⚠️ หมายเหตุ:** ตั้งแต่ปี 2566 กสทช. เพิ่มความเข้มงวดในการล่าจับ (ใช้ RF Scanner) โดยเฉพาะในพื้นที่กรุงเทพและเมืองใหญ่ --- ### 5. วิทยุที่ใช้ได้โดยไม่ต้องขออนุญาต ไม่ใช่วิทยุทั้งหมดต้องขออนุญาต มีข้อยกเว้น: #### **1. WiFi 6 / WiFi 5 (2.4 GHz, 5.8 GHz)** - ใช้ได้โดยไม่ต้องขออนุญาต - ไม่มีระยะส่งสูง (ทำงานในห้องเท่านั้น) - ตัวอย่าง: Motorola MC9090, Scanner WiFi #### **2. วิทยุ ISM Band (Industrial, Scientific, Medical)** - ความถี่ 2.4 GHz, 915 MHz - ใช้สำหรับ: IoT, Sensor, ระบบติดตามทำงาน #### **3. เครื่องขยายสัญญาณส่วนกลาง (ถ้าใช้ร่วมกับวิทยุที่ได้อนุญาต)** - ต้องมีใบอนุญาตของวิทยุหลักเท่านั้น **✅ แนะนำ:** หากต้องการจำกัดวงจรคนที่สามารถติดต่อได้ ให้ใช้ Encryption หรือ Digital Mode (DMR, Fusion, System Fusion) --- ### 6. คำแนะนำตามกลุ่มผู้ใช้ #### **กลุ่ม 1: โรงงาน / โรงสัก / โรงแรม** **สถานการณ์:** ต้องการติดต่อภายในโรงแรมจำนวนคน 20-50 คน **ข้อกำหนด:** - ต้องใบอนุญาต ✅ - ความถี่ UHF ได้เลือก 2-3 ความถี่จาก Pool ของ กสทช. - ค่าใบอนุญาตรายปี: ~600-1,000 บาท **งบประมาณ (ประมาณ):** - วิทยุ UHF มาตรฐาน: 4,000-8,000 บาท/เครื่อง × 30 เครื่อง = 120,000-240,000 บาท - ค่าธรรมเนียม/ปี: 1,500-3,000 บาท --- #### **กลุ่ม 2: ส่วนตัว / รถแท็กซี่ / Delivery** **สถานการณ์:** ต้องการติดต่อระหว่างสองคน หรือทีมเล็ก **ข้อกำหนด:** - ใบอนุญาตรายบุคคล ✅ - PMR446 หรือ CB Radio - ระยะส่ง: 2-5 กม. **งบประมาณ (ประมาณ):** - วิทยุ PMR446: 2,000-3,500 บาท/เครื่อง × 2 = 4,000-7,000 บาท - ค่าธรรมเนียม/ปี: 300-500 บาท --- #### **กลุ่ม 3: วิทยากร / เหตุการณ์สาธารณะ / จัดงาน** **สถานการณ์:** ใช้วิทยุชั่วคราว (1-7 วัน) ในการจัดงาน **ข้อกำหนด:** - ขออนุญาต "ชั่วคราว" ✅ (ปกติ 5 วิธีใน 15 วัน) - ค่าธรรมเนียมต่ำกว่าปกติ - เอกสารน้อยกว่า **งบประมาณ (ประมาณ):** - ค่าใบอนุญาตชั่วคราว: 300-800 บาท - เช่าวิทยุ: 500-1,000 บาท/เครื่อง/วัน (แทนการซื้อ) --- #### **กลุ่ม 4: กิจการอสังหาริมทรัพย์ / ก่อสร้าง** **สถานการณ์:** ต้องการติดต่อระหว่างพื้นที่ขนาดใหญ่ (1-3 กม.) + ทีม